Επιλογή επαγγέλματος και το μέλλον της εργασίας

Από τον 19ο αιώνα έως την δεκαετία του 1970 ο κόσμος βίωσε μεγάλες τεχνολογικές αλλαγές και είδε σε μεγάλο βαθμό να μηχανοποιείται η εργασία και να αντικαθιστώνται θέσεις εργασίας από μηχανές. Σήμερα πλέον δεν θα μπορούσαμε να φανταστούμε ότι κάποια στιγμή το τηλέφωνο αντικατέστησε τον τηλεγραφητή ή ένα μεγάλο βιομηχανικό ρομπότ γραμμές παραγωγής με εκατοντάδες εργαζόμενους η κάθε μια.

Σχετική έρευνα από το πανεπιστήμιο της Οξφόρδης αναζητεί ένα μοντέλο πρόβλεψης για την πιθανότητα εξάλειψης/αντικατάστασης επαγγελμάτων στο πολύ άμεσο μέλλον. Μια τέτοια έρευνα είναι πολύ σημαντική για όποιον θέλει να προσανατολιστεί επαγγελματικά ή ήδη ψάχνει για εργασία. Δείχνει επίσης ένα μοντέλο αντίληψης για τους εργαζόμενους βάσει των δεξιοτήτων που έχουν μεγαλύτερη απόδοση και θα ζητούνται σταθερά στο μέλλον.

Η έρευνα δίνει μεγάλη σημασία στην δυνατότητα να “κομπιουτεροποιηθεί” ένα επάγγελμα σε παράγοντες όπως η κοινωνική νοημοσύνη που απαιτεί ένα επάγγελμα, η δημιουργικότητα και η αντίληψη, δείτε τα παρακάτω διαγράμματα:

Σύμφωνα με την παραπάνω μεθοδολογία ταυτόχρονα με άλλους παράγοντες όπως φαίνονται αναλυτικά στην έρευνα τα επαγγέλματα κατανέομονται μεταξύ όσων κινδυνεύουν περισσότερο ή λιγότερο ανάλογα σε διάφορους κλάδους που έχουν αναλυθεί βάσει των πιο πάνω κριτηρίων. Στο παρακάτω σχεδιάγραμμα μπορείτε να δείτε τους κλάδους που κινδυνεύουν λιγότερο (αριστερά) από την κομπιουτεροποίηση και τους κλάδους που κινδυνεύουν περισσότερο (δεξιά):

Θυμίζω ότι το 1 αντιπροσωπεύει την βεβαιότητα αντικατάστασης ενός επαγγέλματος. Στο παρακάτω διάγραμμα φαίνεται η συσχέτιση μεταξύ πιθανότητας κομπιουτεροποίησης ενός επαγγέλματος και επιπέδου μισθού του ή απαίτησης πτυχίου. Φαίνεται ότι όσο περισσότερο χρειάζεται ένα πτυχίο τόσο λιγότερη είναι η πιθανότητα να αντικατασταθεί αυτό το επάγγελμα από τα κομπιούτερ. Φυσικά όταν λέμε πτυχίο δεν εννοούμε αυτό που πιστεύει ο μέσος όρος στην Ελλάδα, δηλαδή ένα πτυχίο ό,τι και να είναι ή όπως και να είναι (ακόμη και “αγορασμένο”), αλλά σίγουρα κάποιο πτυχίο που προσφέρει δεξιότητες και γνώσεις ενός εξειδικευμένου τομέα.

Probability of employment

Σε ποιούς τομείς όμως να σπουδάσει κάποιος; Μεταβλητές που οδηγούν σε υψηλή απασχολησιμότητα σύμφωνα με την έρευνα είναι αυτές οι οποίες σχετίζονται με τις καλές τέχνες, την πρωτοτυπία, την διαπραγμάτευση, την πειθώ, την κοινωνική κατεύθυνση και την διάσταση “βοηθώντας και φροντίζοντας άλλους”. Αντίθετα μεταβλητές που σχετίζονται με χαμηλή απασχολησιμότητα (υψηλή πιθανότητα αντικατάστασης του επαγγέλματος από υπολογιστές) είναι αυτές που βασίζονται σε χειρονακτικές δεξιότητες.

Έτσι, τομείς χαμηλού ρίσκου αντικατάστασης/κομπιουτεροποίησης είναι τομείς διοίκησης, επιχειρήσεων, χρηματοοικονομικών καθώς επίσης στους τομείς της εκπαίδευσης, της υγείας των τεχνών και μέσων ενημέρωσης.

Δείτε όλα τα επαγγέλματα στο παράρτημα της έρευνας σε σχέση με την πιθανότητα αυτά να αντικατασταθούν από κομπιούτερς. Στην κορυφή αυτών προς κατάργηση είναι οι loan officers και οι ταμείες τραπεζών, οι υπάλληλοι, αυτοί που κάνουν τελεμάρκετινγκ, γραμματείς, οδηγοί, χειριστές τηλεφωνικών κέντρων, χρηματιστηριακοί υπάλληλοι, μεσίτες κτλ.

Αντίθετα πιο σταθερά επαγγέλματα ως προς την πιθανότητα αντικατάστασής τους από κομπιούτερ είναι (σύμφωνα με το παράρτημα): στους τομείς του Human Resource Management, Ψυχολόγοι, ειδικοί μόδας, γιατροί, οδοντίατροι, ποδίατροι, ψυχαγωγικές συμβουλευτικές ή μη ειδικότητες κτλ.

Share

Leave a Reply